Μαζική Αιμορραγία στο Αστικό Καθημερινό Περιβάλλον

Στο αστικό καθημερινό περιβάλλον, η μαζική αιμορραγία εμφανίζεται ξαφνικά και εξελίσσεται πιο γρήγορα απ’ όσο μπορεί να αντιδράσει ένας απροετοίμαστος άνθρωπος. Δεν δίνει προειδοποίηση, δεν αφήνει χρόνο για δεύτερες σκέψεις και συχνά μετατρέπει μια συνηθισμένη ημέρα σε μάχη επιβίωσης μέσα σε λίγα λεπτά. Ένα τροχαίο, μια βίαιη επίθεση, ένας τραυματισμός με αιχμηρό αντικείμενο, ένα εργατικό ατύχημα, ένα περιστατικό μέσα σε σχολείο ή ένας βαλλιστικός τραυματισμός μπορούν να προκαλέσουν καταστροφική απώλεια αίματος πολύ πριν φτάσει ασθενοφόρο, αστυνομία ή οποιαδήποτε οργανωμένη βοήθεια. Σε αυτές τις στιγμές, η επιβίωση εξαρτάται σχεδόν πάντα από τον πρώτο άνθρωπο που βρίσκεται εκεί. Από έναν πολίτη, έναν γονέα, έναν εκπαιδευτικό, έναν επαγγελματία ασφαλείας, ένα μέλος των σωμάτων ασφαλείας ή ακόμη και από το ίδιο το θύμα.

Η μαζική αιμορραγία δεν σταματά επειδή έγινε η κλήση στο 166 ή επειδή ενεργοποιήθηκε ο μηχανισμός έκτακτης ανάγκης. Σταματά μόνο όταν κάποιος δράσει σωστά, γρήγορα και αποφασιστικά. Και η πραγματικότητα ενός τέτοιου τραυματισμού είναι πολύ πιο σκληρή από αυτό που έχει συνηθίσει να βλέπει ο περισσότερος κόσμος. Υπάρχει μεγάλη ποσότητα αίματος, έντονη οσμή, πανικός, κραυγές, σύγχυση, απότομη επιδείνωση της κατάστασης του τραυματία και γρήγορες μεταβολές στις ζωτικές του λειτουργίες. Το δέρμα χάνει το φυσιολογικό του χρώμα, η συνείδηση αρχίζει να καταρρέει, η αναπνοή αλλάζει και το σώμα περνά σε κατάσταση σοκ μπροστά στα μάτια όσων βρίσκονται γύρω.

Για πολλούς ανθρώπους ακόμη και η θέα μικρής ποσότητας αίματος προκαλεί αδυναμία ή αποπροσανατολισμό. Πόσο μάλλον όταν βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με ένα παιδί τραυματισμένο μετά από τροχαίο, με έναν άνθρωπο μαχαιρωμένο στον δρόμο ή με ένα σοβαρό βίαιο περιστατικό σε δημόσιο χώρο. Εκείνη τη στιγμή δεν υπάρχει η πολυτέλεια της ψυχολογικής προσαρμογής. Η αιμορραγία δεν θα περιμένει να ξεπεράσεις το σοκ. Δεν θα περιμένει να οργανωθείς. Πρέπει να δράσεις άμεσα, με καθαρό μυαλό, σωστές τεχνικές και κατάλληλο εξοπλισμό.

Γι’ αυτό η προετοιμασία δεν είναι υπερβολή ούτε εμμονή με το “κακό σενάριο”. Είναι ευθύνη. Δεν υπάρχει μεγαλύτερο επιχειρησιακό κενό από το να βρίσκεται κάποιος στο σχολείο, στο αυτοκίνητο, στον επαγγελματικό χώρο ή στην καθημερινότητά του χωρίς καμία προετοιμασία για τη διαχείριση μιας μαζικής αιμορραγίας. Η κατοχή ενός τουρνικέ χωρίς εκπαίδευση δημιουργεί ψευδαίσθηση ασφάλειας, ενώ η θεωρητική γνώση χωρίς πρακτική εξάσκηση συχνά καταρρέει τη στιγμή της πραγματικής πίεσης. Η επιβίωση χτίζεται μόνο όταν γνώση, εξοπλισμός και νοοτροπία λειτουργούν μαζί.

Δεν είναι τυχαίο ότι στα σύγχρονα πρωτόκολλα τραύματος και στους αλγορίθμους πρώτων βοηθειών η διαχείριση της μαζικής αιμορραγίας προηγείται οποιασδήποτε άλλης παρέμβασης. Ακόμη και η ΚΑΡΠΑ έρχεται δεύτερη. Ο λόγος είναι σκληρός αλλά αδιαμφισβήτητος. Αν η αιμορραγία δεν ελεγχθεί έγκαιρα, το σώμα θα συνεχίσει να χάνει τον απαραίτητο όγκο αίματος που χρειάζονται ο εγκέφαλος, η καρδιά και τα ζωτικά όργανα για να επιβιώσουν. Δεν έχει σημασία ποιο άλλο σύστημα θα προσπαθήσεις να υποστηρίξεις. Η αιμορραγία θα σκοτώσει πρώτη.

Η σύγχρονη κοινωνία έχει συνηθίσει να πιστεύει ότι η βοήθεια είναι πάντα λίγα λεπτά μακριά. Η πραγματικότητα όμως είναι διαφορετική. Στα πρώτα κρίσιμα λεπτά ενός σοβαρού τραυματισμού, πριν φτάσουν οι επαγγελματίες, η ζωή ενός ανθρώπου βρίσκεται στα χέρια εκείνων που είναι ήδη εκεί. Και εκεί κρίνεται η πραγματική αξία της εκπαίδευσης.